A Jurisprudential Examination of the Permissibility of Organ Transplantation between Muslims and Non-Muslims

Document Type : Original Article

Authors
Hamid sotodeh 1
Hussein Joker 2
Hussein Rezaei 3
1 Associate Professor, Center for Interdisciplinary Research Development in Islamic Studies and Health Sciences, Department of Islamic Studies, Iran University of Medical Sciences, Tehran, Iran; sotudeh.h@iums.ac.ir.
2 Graduate of Qom Seminary, Qom, Iran; hosseinjokar7846@gmail.com.
3 Graduate of Qom Seminary, Qom, Iran; rdayy4414@gmail.com
Abstract
Organ removal and transplantation, as a common medical practice in many countries, has always faced numerous jurisprudential challenges. One of the fundamental issues is whether it is permissible to transfer an organ from a Muslim to a non-Muslim and vice versa. Opponents of this practice invoke arguments such as the principle of non-domination of unbelievers over Muslims, the prohibition of violating the bodily inviolability of Muslims, and the prohibition of mutilation. On the other hand, organ transplantation from a non-Muslim to a Muslim is also confronted with obstacles such as the prohibition of mutilation and an apparent conflict with narrations that emphasize respect for a dhimmi unbeliever. The lack of theoretical coherence and independent research in this field underscores the necessity of a renewed and comprehensive jurisprudential examination of this issue. Employing a descriptive–analytical method, this study explores the various jurisprudential impediments to the permissibility of organ transplantation from a Muslim to a non-Muslim and vice versa. The findings indicate that, with due observance of specific conditions and the individual’s prior consent, and in light of the overarching interest of preserving human life, organ transplantation can be justified from a jurisprudential perspective. Accordingly, in cases where saving the life of a non‑harbi unbeliever or preserving one of his organs depends on transplantation, performing such an operation is permissible, provided that prior consent has been given by the Muslim or by his legal guardians.
Keywords
organ transplantation
Muslim
non-Muslim
unbeliever
Subjects
قرآن کریم.
1. ابن ادریس، فخرالدین ابوعبدالله محمد بن احمد بن ادریس عِجلی حلّی (۱۴۱۰ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی، قم: مؤسسة النشر الاسلامی، چاپ دوم.
2. ابن‌‌براج، عبدالعزیز بن نحریر القاضی ابن البراج طرابلسی(۱۴۰۶ق). المهذب. (مقدمه‌نویس: جعفر سبحانی تبریزی، گردآورنده: مؤسسه سیدالشهدا7)، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
3. ابن سیده، أبی الحسن علی بن إسماعیل بن سیده المرسی(۱۴۲۱ق). المحکم و المحیط الأعظم. (محقق: عبدالحمید هنداوی)، قم: دارالکتب العلمیة.
4. ابن فارس، احمد بن فارس (۱۴۰۴ق). معجم مقاییس‌اللغة. قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
5. ابن منظور، جمال‌الدین ابوالفضل محمد بن مکرم (۱۴۱۴ق). لسان العرب. بیروت: دارالفکر للطباعة و النشر و التوزیع.
6. ایزدهی، سید سجاد (۱۳۹۲ش). قطع و پیوند اعضاء از دیدگاه امام خمینی. تهران: مؤسسه چاپ و نشر عروج.
7. الباز، محمد علی (۱۴۱۴ق). الموقف الفقهی و الاخلاقی من قضیّة زرع الاعضاء. دمشق: دارالقلم.
8. تبریزی غروی، علی (۱۴۱۰ق). التنقیح فی شرح العروة الوثقی (تقریر بحث آیةالله العظمی السید أبوالقاسم الخوئی)، نجف اشرف: مطبعة الآداب.
9. تبریزی، میرزا جواد (۱۳۸۵ش). استفتائات جدید. قم: نشر سرور.
10. ــــــــ (۱۴۱۶ق). صراط النجاة (استفتائات آیت‌الله‌العظمی خوئی). تهران: دفتر نشر برگزیده، مطبعه سلمان فارسی.
11. جبعی عاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی)(۱۴۱۵ق). مسالک الأفهام. قم: انتشارات بصیری.
12. جوهری، اسماعیل بن حمّاد (۱۴۰۷ق). الصحاح تاج اللغة و صحاح العربیة. بیروت: دار العلم للملایین.
13. حر عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ق). وسائل الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسة آل‌البیت:.
14. حسینی طهرانی، محمدحسین (بی‌تا). معادشناسی. مشهد: دوره معارف و علوم اسلام.
15. خرازی، سید محسن (۱۴۲۳ق). البحوث الهامة فی المکاسب المحرمة. (اهتمام: جعفری، علیرضا)، قم، مؤسسه در راه حق.
16. خمینی، سید روح‌الله(۱۳۸۱ش). رساله توضیح‌المسائل حضرت آیة الله العظمی امام خمینی. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی(س).
17. ــــــــ (۱۳۹۲ش). تحریرالوسیلة، تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
18. خویی، سید ابوالقاسم (۱۴۱۰ق). منهاج الصالحین، چاپ بیست و هشتم، قم: مدینة العلم.
19. ــــــــ (۱۴۱۸ق). موسوعة الامام الخویی. قم: مؤسسة إحیاء آثار الامام الخوئی.
20. دهخدا، علی‌اکبر (۱۳۷۷ش). لغت‌نامه. تهران: مؤسسه انتشارات و چاپ.
21. راغب اصفهانی، أبوالقاسم حسین بن محمد (۱۴۱۲ق). المفردات فی غریب القرآن (محقق: صفوان عدنان الداودی). دمشق: دارالقلم، الدار الشامیة.
22. سبحانی تبریزی، جعفر (۱۳۹۱ش). أحکام القصاص فی الشریعة الإسلامیة الغراء. قم: مؤسسه امام صادق7.
23. سبحانی تبریزی، جعفر (۱۳۹۴ش). الایضاحات السَّنیّه للقواعد الفقهیّه. قم: مؤسسه امام صادق7.
24. سبزواری، سید عبدالاعلی (بی‌تا). مهذب الأحکام فی بیان حلال و الحرام. قم: دارالتفسیر.
25. سند البحرانی، محمد (۱۴۲۳ق). فقه الطب والتضخم النقدی. بیروت: مؤسسة الام القری للتحقیق و نشر.
26. سیستانی، سید علی (بی تا). المسائل المنتخبة. قم: دفتر آیت‌الله سیستانی.
27. سیستانی، سید علی (بی‌تا). فقه للمغتربین. (السید محمدتقی الحکیم الفقه للمغتربین وفق فتاوی سماحة آیة الله العظمی السید علی الحسینی السیستانی)، بی‌جا: مکتب آیت‌الله ‌العظمی السید السیستانی.
28. صافی گلپایگانی، لطف‌الله (۱۴۱۵ق). استفتائات پزشکی. قم: دارالقرآن الکریم.
29. طباطبایی قمی، تقی (۱۴۱۳ق). عمدة المطالب فی التعلیق علی المکاسب، قم، محلاتی.
30. طباطبایی، علی (۱۴۱۸ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسة آل‌البیت: لاحیاء التراث.
31. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن(شیخ طوسی)(۱۴۰۷ق). تهذیب الأحکام. تهران: دارالکتب الإسلامیة.
32. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن(شیخ طوسی)(۱۴۱۷ق). الخلاف. قم: موسسة النشر الاسلامی.
33. ظهیری، عباس(۱۴۳۷ق). معتمد تحریرالوسیلة للإمام الخمینی المسائل المستحدثة. تهران: مؤسسه چاپ و نشر عروج.
34. فاضل موحدی لنکرانی، محمد (۱۳۸۳ش). القواعد الفقهیة. (گردآورنده: مرکز فقهی ائمه اطهار:، محقق: فاضل لنکرانی، محمدجواد)، قم: مرکز فقه الأئمة الأطهار:.
35. فاضل هندی، محمد بن حسن(۱۴۱۶ق). کشف اللثام عن قواعد الأحکام. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
36. فرحی، علی (۱۴۳۰ق). تحقیق فی القواعد الفقهیة. قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
37. قائنی، محمد (۱۴۲۴ق). المبسوط فی فقه المسائل المعاصره المسائل الطبیه. قم: مرکز فقه الائمه الاطهار:.
38. قنواتی، جلیل و همکاران (۱۳۸۸ش). حقوق قراردادها در فقه امامیّه (زیر نظر سید مصطفی محقق داماد). تهران: سمت.
39. محسنی، محمد آصف، (۱۴۲۴ق). الفقه و المسائل الطبیة. قم: مؤسسه بوستان کتاب.
40. مرتضوی، سید محسن (۱۳۹۸ش). پیوند اعضا و مرگ مغزی در آیینه فقه. مشهد: نسیم رضوان.
41. مقدس اردبیلی، احمد بن محمد (بی‌تا). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. (مصحح: علی‌پناه اشتهاردی؛ مجتبی عراقی؛ حسین یزدی)، قم: مؤسسة النشر الإسلامی.
42. مکارم شیرازی، ناصر (۱۳۸۷ش). تفسیر نمونه. قم: دارالکتب الاسلامیة.
43. ــــــــ (۱۳۹۱ش). استفتائات جدید. قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب7.
44. ــــــــ (۱۴۲۸ق). بحوث فقهیّة هامّة. قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب7.
45. ــــــــ (۱۴۲۹ق). احکام پزشکی. قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب7.
46. موسوی بجنوردی، سید حسن (۱۳۷۷ش). القواعد الفقهیه. قم: نشر الهادی.
47. مؤمن قمی، محمد (۱۴۱۵ق). کلمات سدیدة فی مسائل جدیدة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
48. نجفی جواهری، محمدحسن(۱۳۶۲ش). جواهر الکلام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
49. یزدی، سید محمدکاظم (۱۳۹۲ش). العروة الوثقی. محشی: امام خمینی;. تهران: مؤسسة تنظیم و نشر آثار الإمام الخمینی.