The possibility of adhering to the generality of exchange contracts in the marriage contract

Document Type : Original Article

Author
Mahdi Saadati nasab
Researcher, Women and Family Jurisprudence Department, Research Center of the Higher Institute of Jurisprudence and Islamic Sciences, Qom, Iran; mssn124000@gmail.com.
Abstract
It is evident that in the well-known duality of transactions and worship, the marriage contract does not fall under the category of acts of worship; because the intention of seeking closeness is neither an essential component nor a condition for validity. Nevertheless, it is claimed that the presence of layers of worshipfulness in the marriage contract prevents reliance on the general rules of transactional-exchange contracts concerning ambiguous rulings. In this context, references are made to evidence such as the dowry, maintenance, and right of retention as aspects of its transactional nature, as well as evidence like the invalidation of the condition of option to rescind and the non-applicability of mutual rescission, to highlight the similarity of the marriage contract to acts of worship. The question arises whether the mentioned evidence is sufficient to prove the transactional-exchange nature of the marriage contract or the existence of its similarity to the realm of worship. This research demonstrates that not only is the asserted evidence regarding the similarity of the marriage contract to acts of worship incorrect and does not pose a barrier to invoking the general rules, but through examination and analysis of juristic sources, the hypothesis is established that the marriage contract possesses a unique and special nature, and fundamentally, there is no room for invoking the general rules of transactional-exchange contracts; hence, in its rulings, one must solely heed the indications of the legislator, and until a statement from legislator is established, one should refrain and observe caution in rulings.
Keywords
Marriage contract
transaction-exchange
on instruction
dowry
alimony
conditional option
Subjects
ـ قرآن کریم.
1. ابن بابویه، محمد بن علی(1378ق). عیون اخبار الرضا7 . تهران: جهان.
2. ابن فارس، ابوالحسین(1404ق). معجم مقاییس اللغة. قم: انتشارات دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
3. ابن ماجه، محمد بن یزید(بی‌تا). سنن ابن ماجه. بیروت: دار احیاء الکتب العربیة.
4. ابن منظور، ابوالفضل(1414ق). لسان العرب. بیروت: دار الفکر للطباعة و النشر و التوزیع ـ دار صادر.
5. اردبیلی، احمد بن محمد (1403ق). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
6. اصفهانى، حسین بن محمد راغب (1412ق). مفردات ألفاظ القرآن. لبنان: دار العلم.
7. اصفهانی، محمد بن حسن (فاضل هندی)(1416ق). کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
8. اصفهانی، محمدحسین کمپانی (1409ق). الإجارة. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
9. اصفهانی، محمدحسین کمپانی (1418ق). حاشیة کتاب المکاسب (ط - الحدیثة). قم: أنوار الهدی.
10. بجنوردی، سید محمد بن حسن (1401ق). قواعد فقهیه. تهران: مؤسسه عروج.
11. بحرانی، آل عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم (1405ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
12. بدره، محسن و دیگران (1394ش پاییز). چشم‌انداز جریان موسوم به «فمنیسم اسلامی» به بازنگری فقه سنّی، کاوش تطبیقی دیدگاه‌های عزیزه الحبری و کشیا علی. زن در فرهنگ و هنر، 7 (3)، 378 – 359.
13. بغدادی، محمّد بن محمد بن نعمان عکبری(شیخ مفید)(1413ق). المقنعة. قم: کنگره جهانی هزاره شیخ مفید.
14. جعفری لنگرودی، محمدجعفر (1386ش). مبسوط در ترمینولوژی حقوق. تهران: گنج دانش.
15. حائری، سید علی بن محمد طباطبایی(1418ق). ریاض المسائل (ط - الحدیثة). قم: مؤسسه آل البیت: .
16. حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى (1388ق). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسه آل البیت:.
17. حلّى، محمد بن حسن بن یوسف(فخر المحققین)(1387ق). إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
18. حلّی، ابن ادریس، محمد بن منصور بن احمد (1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
19. حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (1411ق). تبصرة المتعلمین فی أحکام الدین. تهران: مؤسسه چاپ و نشر وابسته به وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
20. حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (1420ق). تحریر الأحکام الشرعیة علی مذهب الإمامیة. قم: مؤسسه امام صادق7 .
21. حلّی، یحیی بن سعید (1405ق). الجامع للشرائع. قم: مؤسسة سید الشهداء العلمیة.
22. خمینی، سید روح اللّه موسوی (1421ق). کتاب البیع. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی1.
23. خوانساری، سید احمد بن یوسف (1405ق). جامع المدارک فی شرح مختصر النافع. قم: مؤسسه اسماعیلیان.
24. خویی، ابوالقاسم موسوی (1410ق). منهاج الصالحین. قم: نشر مدینة العلم.
25. خویی، ابوالقاسم موسوی (1418ق). موسوعة الإمام الخوئی. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی;.
26. دزفولی، مرتضی بن محمدامین (شیخ انصاری)(1415ق). کتاب المکاسب (ط - الحدیثة)، قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
27. راوندی، قطب‌الدین، سعید بن عبدالله (1405ق). فقه القرآن. قم: انتشارات کتابخانه آیة الله مرعشی نجفی;.
28. زنجانی، سید موسی شبیری (1419ق). کتاب نکاح. قم: مؤسسه پژوهشی رای‌پرداز.
29. سبزواری، سید عبدالأعلی (1413ق). مهذّب الأحکام. قم: مؤسسه المنار.
30. سبزواری، محمدباقر بن محمد مؤمن (1423ق). کفایة الأحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
31. شیرازی، ناصر مکارم (1424ق). کتاب النکاح. قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب7 .
32. طرابلسى، ابن براج، قاضى، عبدالعزیز (1406ق). المهذب. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
33. طریحى، فخرالدین (1416ق). مجمع‌البحرین. تهران: کتاب‌فروشی مرتضوى.
34. طوسى، ابوجعفر، محمد بن حسن(شیخ طوسی)(1407ق) «الف». الخلاف. قم: دفتر انتشارات اسلامى.
35. طوسی، ابوجعفر، محمد بن حسن (شیخ طوسی)(1387ق). المبسوط فی فقه الإمامیة. تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.
36. طوسی، ابوجعفر، محمد بن حسن (شیخ طوسی)(بی‌تا). الفهرست. نجف اشرف: المکتبة الرضویة.
37. طوسی، ابوجعفر، محمد بن حسن(شیخ طوسی) (1407ق) «ب». تهذیب الأحکام. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
38. طوسی، ابوجعفر، محمد بن حسن(شیخ طوسی)(1390ق). الاستبصار فیما اختلف من الأخبار. تهران: دار الکتب الإسلامیة.
39. طوسی، ابوجعفر، محمد بن حسن(شیخ طوسی)(1427ق). رجال الشیخ الطوسی – الأبواب. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
40. عاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی)(1413ق). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
41. عاملی، کرکی، علی بن حسین (1414ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد. قم: مؤسسه آل البیت: .
42. عاملی، محمد بن حسن(شیخ حرّ)(1409ق). وسائل الشیعة. قم: مؤسسه آل البیت: .
43. عاملی، محمد بن علی موسوی (1411ق). نهایة المرام فی شرح مختصر شرائع الإسلام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
44. فراهیدى، خلیل بن احمد (1410ق). کتاب العین. قم: نشر هجرت.
45. فرطوسی حویزی، حسین (1416ق). التوضیح النافع فی شرح ترددات صاحب الشرائع. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
46. قمّی، سید تقی طباطبایی (1400ق). دراساتنا من الفقه الجعفری. قم: مطبعة الخیام.
47. قمّی، محمّد بن علی بن بابویه (شیخ صدوق)(1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
48. کشّى، ابو عمرو، محمد بن عمر بن عبدالعزیز (1490ق). رجال الکشی. مشهد: مؤسسه نشر دانشگاه مشهد.
49. کاتوزیان، ناصر (1376ش). قواعد عمومی قراردادها. تهران: بهمن برنا.
50. کلینی، ابوجعفر، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی.تهران: دار الکتب الإسلامیة.
51. کیدری، قطب‌الدین، محمد بن حسین (1416ق). إصباح الشیعة بمصباح الشریعة. قم: مؤسسه امام صادق7 .
52. مامقانی، ملا عبداللّه بن محمدحسن (1350ق). نهایة المقال فی تکملة غایة الآمال. قم: مجمع الذخائر الإسلامیة.
53. ماوردی، علی بن محمد (1419ق). الحاوی الکبیر فی فقه مذهب الامام الشافعی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
54. نائینى، میرزا محمدحسین غروى (1373ق). منیة الطالب فی حاشیة المکاسب. تهران: المکتبة المحمدیة.
55. نجاشی، ابوالحسن، احمد بن علی (1407ق). رجال النجاشی ـ فهرست أسماء مصنفی الشیعة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
56. نجفی، محمدحسن(1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.