The Challenges of “Acquitting before Treatment” with a Focus on the Narrative Proof of the Issue

Document Type : Original Article

Author
SEYED AMIR ALAMDARGHAHFAROKHI
nResearcher of medical jurisprudence, Jurisprudential Center of the Pure Imams (peace be upon them), Qom, Iran.
Abstract
According to the well-known opinion of jurists, a physician can obtain absolution from the damages caused by the treatment before it is given, and the main reason for this is the narration of Sakuni from Imam Sadiq (a.s.) that Imam Ali (a.s.) said: “Whoever involved in medical practice or veterinarian must obtain absolution from his [or her] guardian, otherwise he is his [or her] guarantor.” Citing this narrative has long faced problems that have not gone unanswered, and the following article, following the question: "Is there another challenge in addition to the previous problems?", enumerates several new problems using a descriptive-analytical method and using library data, including: Regardless of its reliability or relative weakness, the narration according to the popular interpretation (the doctor's acquittal before treatment) is one of the unique narrations of this narrator that most of the companions stop on. Its implication for the claim is not complete either; the popular interpretation is that "tattabub" means "treatment" (i.e., the act of the doctor), However, according to the dictionary, this expression also refers to "obligation to seek medical treatment" (i.e., the effort of an uninformed person to treat), and this meaning is also possible in the narration, so it is vague. Also, according to the rules of language, the hadith indicates the acceptance of acquittal "after treatment" and there is no evidence that it precedes it, as is commonly believed. In addition, the unconditional implication of the narration includes all medical injuries, while only a few of the injuries are intended in the prevailing opinion, and reffering this view to the narration requires either a restriction of the majority or an absolute reduction to a rare individual. Therefore, the narrative cannot be relied upon and another reason must be sought for this claim.
Keywords
Physician's guarantee, Obtaining acquittal before treatment, Sakuni's singularities, Medical injuries
Subjects
کتب
 قرآن کریم
1.    ابن اثیر، مبارک بن محمد (1367). النهایة فی غریب الحدیث و الأثر. (محمود محمد طناحی و طاهر احمد زاوی، محقق و مصحح)، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
2.    ابن بابویه، محمد بن علی {صدوق} (۱۳۸۶ق). علل ‌الشرائع. قم: کتاب‌فروشی داوری.
3.    ابن بابویه، محمد بن علی {صدوق} (1413ق). من لایحضره الفقیه. (علی‌اکبر غفاری، محقق و مصحح)، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
4.    ابن حیون، نعمان بن محمد مغربی (۱۳۸۵ق). دعائم الإسلام و ذکر الحلال و الحرام و القضایا و الأحکام. (آصف فیضی، محقّق)، قم: مؤسسة آل‌البیت:.
5.    ابن‌قیم جوزیه، محمد بن ابی‌بکر (بی‌تا). الطب النبوی. (عبدالخالق عبدالغنی و عقده محمود فرج، محقق و مصحح)، بیروت: دار الفکر.
6.    ابن هشام، عبدالله بن یوسف (بی‌تا). مغنی اللبیب عن کتب الأعاریب. قم: کتابخانه حضرت آیت‌الله‌العظمی مرعشی نجفی.
7.    اردبیلی، احمد بن محمد (۱۴۰۳ق). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
8.    تبریزی، جواد بن علی(۱۴۲۸ق). تنقیح مبانی الأحکام ـ کتاب الدیات. قم: دار الصدیقة الشهیدة3.
9.    جوهری، اسماعیل بن حماد(1376ق). الصحاح. (احمد عبدالغفور عطار، محقق)، بیروت: دار العلم للملایین.
10.              حر عاملی، محمد بن حسن(1409 ق). تفصیل وسائل‌الشیعة إلی تحصیل مسائل الشریعة. قم: مؤسسة آل‌البیت:.
11.              حسینی عاملی، سید جواد بن محمد (بی‌تا). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلاّمة. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
12.              حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى {علامه} (1410ق). إرشاد الأذهان إلى أحکام الإیمان. (فارس حسون، محقق)، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
13.              حلّی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی {علامه} (1414 ق). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسه آل ‌البیت:.
14.              حلّى، حسن بن یوسف بن مطهر اسدى {علامه} (141۳ق). قواعد الأحکام فی معرفة الحلال و الحرام‌. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
15.              حلّی، محمد بن منصور {ابن ادریس} (1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
16.              حلّی، نجم‌الدین جعفر بن حسن (محقق) (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. (عبدالحسین محمدعلی بقال، محقق)، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
17.              ـــــــــــــــــــــــــ (۱۴۱۲ق). نکت النهایة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
18.              خویی، سید ابوالقاسم موسوی (۱۴۲۲ق). مبانی تکملة المنهاج. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخویی.
19.              ــــــــــــــــــــ (۱۴۱۸ق). موسوعة الإمام الخویی. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخویی.
20.              طباطبایی، محمدحسین (1390ق). المیزان فی تفسیر القرآن. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
21.              طباطبایی حائری، سید علی بن محمد (۱۴۱۸ق). ریاض المسائل. قم: مؤسسه آل‌ البیت:.
22.              طباطبایی حکیم، سید محسن (۱۴۱۶ق). مستمسک العروة الوثقی. قم: مؤسسة دار التفسیر.
23.              طبرسی، فضل بن حسن (1372ش). مجمع‌البیان فی تفسیر القرآن. (هاشم رسولی محلاتی و فضل‏الله یزدی طباطبایی، مصحح)، تهران: ناصرخسرو.
24.              طوسی، محمد بن حسن {شیخ طوسی} (1407 ق). تهذیب الأحکام. (حسن خرسان الموسوی، محقّق و مصحّح)، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
25.              عاملی، جعفرمرتضی (۱۴۱۴ق). الآداب الطبیة فی الاسلام، مع لمحة عن تاریخ الطب. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
26.              عاملی، زین‌الدین بن علی (شهید ثانی) (۱۴۱۳ق). مسالک الأفهام إلی تنقیح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة المعارف الإسلامیة.
27.              عاملی، محمد بن مکی (شهید اول) (1414ق). غایة المراد فی شرح نکت الإرشاد. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
28.              فاضل هندی، محمد بن حسن (۱۴۱۶ق). کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
29.              فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹ق). کتاب العین. قم: نشر هجرت.
30.              فیومی، احمد بن محمد (۱۴۱۴ق). المصباح المنیر فی غریب الشرح الکبیر للرافعی. قم: مؤسسه دارالهجرة.
31.              کتانی، محمد عبدالحی بن عبدالکبیر (بی‌تا). نظام الحکومة النبویة. (عبدالله خالدی، محقق)، بیروت: دار الأرقم بن أبی الأرقم.
32.              کلینی، محمد بن یعقوب بن اسحاق (1407ق). الکافی. (علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی، محقّق و مصحّح)، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
33.              مراغی، سید میر عبدالفتاح بن علی حسینی (۱۴۱۷ ق). العناوین الفقهیة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
34.              مصطفی، ابراهیم و همکاران (۱۴۱۰ق). المعجم الوسیط. استانبول: دارالدعوة.
35.              نجفی، محمدحسن صاحب الجواهر (صاحب جواهر) (1404 ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. (علی آخوندی و عباس قوچانی، مصحح)، بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
36.               نوری، حسین بن محمدتقی (۱۴۲۹ق). خاتمة مستدرک‌الوسائل. قم: مؤسسة آل‌البیت:.
37.              یزدی، سید محمدکاظم طباطبایی (۱۴۰۹ق). العروة الوثقی. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
مقالات
۱. داراب‌پور، مهراب (۱۳۸۴، بهار). اخذ برائت برای خسارات ناشی از درمان یا عمل جراحی رافع ضمان یا اعتمادی خلاف احتیاط در مسؤولیت تخصصی پزشکان. فصلنامه تحقیقات حقوقی، ۸ (۴۱)، ۳۱۸ ـ ۲۹۳.
۲. رستمی، هادی و قره‌داغی، جابر (۱۳۹۴، بهار). تأثیر اخذ برائت در رفع مسؤولیت کیفری از پزشک با توجه به قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲. مجله پزشکی قانونی ایران، ۲۱ (۱)، ۵۸ ـ ۵۵.