Jurisprudential Analysis of Legitimacy of Government Compulsion for Religious Education

Document Type : Original Article

Author
Hasan saghafi
استاد سطوح عالی حوزه علمیه قم، قم، ایران.
Abstract
One of the fundamental questions about Islamic government is the extent of its authority in religious education of society members; meaning that if we assume the government has the competency to educate society members, what is the extent of its authority and can it use compulsory methods for their education? In this writing, using descriptive-analytical method and library data, first the evidence for illegitimacy of compulsion has been stated and responded to, and then various rational and transmitted evidence for proving the legitimacy of compulsion has been presented and either confirmed or criticized. The overall outcome of this research concludes that based on the frameworks and conventional rules in jurisprudential derivation, the evidence for illegitimacy is insufficient; however, there are multiple evidences and confirmations for legitimacy. Therefore, one can rule on the permissibility and even obligation of compelling citizens in the process of religious education by the society's ruler. Of course, this ruling is only from the perspective of primary ruling, and considering secondary titles and special conditions that might exist in society, one must rule on the impermissibility of compulsion.
Keywords
Religious Education
Compulsion
Government
Government Obligation
Ta'zir
قرآن کریم
ـ نهج‌البلاغه
1.       ابن شهید ثانی، حسن بن زین‌الدین (بی‌تا). معالم‌الدین و ملاذ المجتهدین. قم: مؤسسه انتشارات اسلامی.
2.       ابن غضائری، احمد بن حسین(1422ق). الرجال.(محمدرضا حسینی جلالی، محقق) قم: دارالحدیث
3.       احمد بن فارس بن زکریا(۱۴۲۹ق). معجم مقاییس‌اللغة. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
4.       اراکی، محمدعلی(‌۱۳۷۵ش). اصول الفقه. قم: مؤسسه در راه حق.
5.       ازهری، ابی منصور محمد بن احمد (بی تا). تهذیب اللغة. بی جا، دار الصادق للطباعة و النشر.
6.       اشعری قمی، احمد بن محمد بن عیسی ( ۱۴۰۸ق). النوادر. قم: مدرسة الامام المهدیf.
7.        اصفهانی نجفی، محمدتقی(1429ق). هدایة المسترشدین. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
8.        آملی، میرزا هاشم(۱۳۸۶ق). تحریر الاصول. (سید علی فرحی، مقرر)، قم: مکتبة الداوری.
9.        انصاری، مرتضی {شیخ انصاری}(۱۴۳۲ق). فرائد الاصول. قم: مجمع الفکر الاسلامی.
10.  انصاری، مرتضی {شیخ انصاری}(۱۳۸۳ش). مطارح الانظار. (ابوالقاسم کلانتری، مقرر)، قم: مجمع الفکر الاسلامی.
11.  بحرانی، هاشم بن سلیمان (۱۴۱۵ق). البرهان فی تفسیر القرآن. قم: مؤسسة البعثة.
12.  برقی، احمد بن محمد بن خالد (۱۳۷۱ق). المحاسن. (جلال‌الدین محدث، محقق) قم: دارالکتب الاسلامیة.
13.  حائری یزدی، عبدالکریم (۱41۸ق). درر الفوائد. قم: مؤسسة النشر الاسلامی.
14.  حب الله، حیدر (2017م). الحدیث الشریف حدود المرجعیه و دوائر الاحتجاج. بیروت: مؤسسه الانتشار العربی.
15.  حرّ عاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۸ق). الفصول المهمة فی اصول الائمة. (محمد قائینی، محقق)، قم: مؤسسۀ معارف اسلامی امام رضا7،.
16.  حرّ عاملی، محمد بن حسن (۱۴۰۹ق). وسائل‌الشیعه. قم: مؤسسه آل‌البیت:،.
17.  حسینی سیستانی، سید علی (۱۴۴۱ق). تعارض الادلّة. (سیدهاشم هاشمی، مقرر)، قم: اسماعیلیان.
18.  حکیم، سید محمد سعید (1414ق). المحکم فی اصول الفقه. قم: مؤسسه المنار.
19.  حلی، حسن بن سلیمان (1421ق). مختصرالبصائر. قم: مؤسسه النشر الاسلامی، چاپ اول.
20.  حلی، حسن بن یوسف {علامه حلی} (1381ش). ترتیب خلاصه الاقوال فی معرفة الرجال. مشهد، آستان قدس رضوی.
21.  حلی، حسن بن یوسف{علامه حلی} (1425ق). نهایه الوصول الی علم الاصول. قم: مؤسسه امام صادق7.
22.  حویزی، عبد علی بن جمعه(۱۴۱۵ق). تفسیر نور الثقلین. (هاشم رسولی،مصحح)، قم: اسماعیلیان.
23.  خراسانی، محمدکاظم {آخوند خراسانی}( 1409ق). کفایه الاصول. قم: آل‌البیت
24.  خویی، سید ابوالقاسم موسوی (۱۴۳۰ق). البیان فی تفسیرالقرآن. بی‌جا، مؤسسة احیاء آثار الامام الخوئی.
25.  ـــــ، ـــــــــــــ، (۱۴۲۲ق). مصباح‌الاصول. قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی.
26.  ـــــ، ـــــــــــــ، (1413ق). معجم رجال الحدیث. بی نا، بی‌جا.
27.  ـــــ، ـــــــــــــ، (1418ق). موسوعه الامام الخوئی ج20. قم: مؤسسه احیاء آثار الامام الخوئی.
28.  سبحانی، جعفر، (۱۴۲۳ق). الانصاف فی مسائل دام فیها الخلاف. قم: مؤسسه امام صادق7،.
29.  ـــــــ، ـــــ، (۱۴۱۴ق). المحصول فی علم الاصول. (محمود جلالی مازندرانی، مقرر)، قم: مؤسسه امام صادق7،.
30.  سیستانی، سید محمدرضا (1444ق). بحوث فی احکام صلاه المسافر. (علی بهادلی، مقرر) دارالکتاب الحکیم.
31.  ـــــــ، ـــــــــــــــ، (1437ق). قبسات من علم الرجال. بیروت: دار المورخ العربی.
32.  سیوطی، جلال‌الدین عبدالرحمن (۲۰۱۰م). الدّرّ المنثور. بیروت: بی‌نا.
33.  شافعی، محمد بن ادریس(1426ق). الرسالة. قاهره: مکتبه دار التراث.
34.  شبّر، سید عبدالله (۱۴۳۰ق). الاصول الأصلیّة و القواعد الشرعیه. بیروت: مؤسسه البلاغ.
35.  الشریف الرضی، محمد بن حسین (1422ق). المجازات النبویه.(مهدی هوشمند، محقق). قم: دارالحدیث.
36.  الشریف المرتضی{علم الهدی} (۱۴۲۹ق). الذریعة الی اصول الشریعة. قم: مؤسسه امام صادق7،.
37.  صدوق، محمد‌{شیخ صدوق}(1385ش). علل الشرایع،چاپ اول، قم: داوری.
38.  ــــــ، ــــــــــــــــــــ، ‌(۱۳۷۸ق). عیون اخبار الرضا7، (مهدی لاجوردی، محقق). تهران: نشر جهان.
39.  ــــــ، ــــــــــــــــــــ، (1413ق). من لا یحضره الفقیه. (علی اکبر غفاری، محقق) قم: دفتر انتشارات اسلامی.
40.  صفّار، محمد بن حسن (۱۴۰۴ق). بصائر الدرجات.  قم: مکتبة آیة الله المرعشی.
41.  طباطبایی قمی، تقی (۱۳۷۱ش). آراؤنا فی اصول الفقه. قم: محلّاتی.
42.  طبرسی، احمد بن علی (1403ق). الاحتجاج علی اهل اللجاج. مشهد: نشر مرتضی.
43.  طوسی، محمد بن الحسن {شیخ طوسی} (1390ق). الاستبصار فیما اختلف من الاخبار. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
44.  ـــــ، ـــــــــــــــــ، (۱۴۳۱ق). التبیان فی تفسیرالقرآن. قم: ذوی‌القربی.
45.  ـــــ، ـــــــــــــــــ، (1407ق). تهذیب الاحکام. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
46.  ـــــ، ـــــــــــــــــ، (1407ق). الخلاف. ج4، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
47.  ـــــ، ـــــــــــــــــ، (1373ش). رجال الطوسی. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
48.  ـــــ، ـــــــــــــــــ، (۱۴۳۲ق). العدّة فی اصول الفقه. (محمدرضا الانصاری القمی، محقق)، قم: بوستان کتاب.
49.  ـــــ، ـــــــــــــــــ، (1411ق). الغیبة. قم: دار المعارف الاسلامیه.
50.  عیاشی، محمد بن مسعود(1380ق). تفسیرالعیاشی. تهران: المطبعة العلمیه.
51.  فاضل لنکرانی، محمد(1381ش). اصول فقه شیعه. (محمود ملکی اصفهانی، مقرر) قم: مرکز فقهی ائمه اطهار:.
52.  فراهیدی، خلیل بن احمد (1426ق). کتاب العین. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
53.  فیض کاشانی، محمد محسن (1406ق). الوافی. اصفهان: کتابخانه امام امیرالمؤمنین علی7،.
54.  کراجکی، محمد بن علی (1410ق). کنزالفوائد. (عبدالله نعمت، محقق)، قم: دارالذخائر.
55.  کلینی، محمد بن یعقوب (1429ق). الکافی.  (دارالحدیث، محقق)، قم: دارالحدیث.
56.  مازندرانی، محمد صالح ابن احمد (1383ق). شرح الکافی (الاصول والروضة). میرزا ابوالحسن شعرانی، محقق)، تهران: المکتبة الاسلامیة.
57.  مؤمن قمی، محمد (1419ق). تسدید الاصول. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
58.  مجلسی، محمدباقر (1403ق). بحار الانوار. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
59.  مجلسی، محمد باقر (1404ق). مرآةالعقول. محقق سیدهاشم رسولی محلاتی، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
60.  مجلسی، محمدتقی (1406ق). روضة المتقین. قم: مؤسسه فرهنگی اسلامی کوشان‌پور.
61.  محقق حلی، جعفر (1423ق). معارج الاصول. لندن: مؤسسه امام علی7.
62.  مدرسی طباطبایی یزدی، سید محمدرضا (1401ش). البیع. ج7. قم: دار التفسیر.
63.  ــــــــــــــــــــــ، ــــــــــــــ، (1392ش). مقالات فقهی. قم: دارالتفسیر.
64.  معرفت، محمدهادی (1428ق). التمهید فی علوم القرآن. قم: مؤسسة التمهید.
65.  مفید، محمد بن محمد (1414ق). تصحیح اعتقادات الامامیه. قم: کنگره شیخ مفید.
66.  مکارم شیرازی، ناصر (1425ق). انوار الفقاهة کتاب البیع. قم: انتشارات مدرسة الامام علی بن ابی طالب7.
67.  موسوی عاملی، محمد بن علی (1411ق). مدارک الاحکام. بیروت، بی‌نا.
68.  نائینی، محمدحسین (1352ش). اجود التقریرات. (سید ابوالقاسم خویی، مقرر)، قم: مطبعة العرفان.
69.  نجاشی، احمد بن علی (1365ش). رجال النجاشی. (سیدموسی شبیری زنجانی، محقق)، قم: مؤسسه النشر الاسلامی.
70.  نجفی، محمدحسن(1404ق). جواهر الکلام. بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
71.  وحید خراسانی، حسین (1440ق). المغنی فی الاصول (التعادل و التراجیح). (نزار آل سنبل القطیفی، مقرر)، قم: مدرسة الامام باقر العلوم7.
72.  هاشمی شاهرودی، سید محمود (1433ق). بحوث فی الفقه کتاب الخمس. قم: مؤسسه الفقه و معارف اهل البیت.