Validation of Arbitration from the Perspective of Ahl al-Bayt Jurisprudence (peace be upon them)

Document Type : Original Article

Authors
1 University lecturer and higher-level professor at Qom Seminary, Qom, Iran.
2 Assistant Professor, Law Department, Hawza and University Research Institute, Qom, Iran.
3 Professor at the higher levels of Qom Seminary and Assistant Professor of the Department of Jurisprudence and Principles of the Al-Mustafa Al-Alamiyah University, Qom, Iran.
4 Seminary and university lecturer; Director of the Medical Jurisprudence Department of the Subject Studies Center and the Jurisprudential Center of the Pure Imams, Qom, Iran.
Abstract
Arbitration is one of the important methods of dispute resolution in domestic and international law. The traces of this legal institution can also be found in Imamiyyah jurisprudence, known among jurists as the appointed judge (qadi tahkim). Imamiyyah jurists have resorted to religious evidence from the Quran, Sunnah, and consensus to legitimize arbitration under the title of appointed judge. The present research, using an analytical-descriptive method and library data collection tools, answers the question: What is the basis of arbitration in Imamiyyah jurisprudence? Should the appointed judge have all the conditions of an appointed judge, or is having some conditions of an appointed judge sufficient? The findings of this research show that the majority of jurists, citing verse 35 of Surah An-Nisa, consider the basis of arbitration to be appointment and have considered all conditions of an appointed judge necessary for the appointed judge as well. It should be said that the evidence of the majority of jurists does not have the power to prove all the conditions of an appointed judge, including ijtihad, for the appointed judge.
Keywords

ـ قرآن کریم.
1. ابن براج طرابلسی، عبدالعزیز(1406ق). المهذب. قم: جامعه مدرسین.
2. انصاری، مرتضی(1415ق). کتاب القضاء و الشهادات. قم: کنگره بزرگداشت شیخ انصاری.
3. ــــــــــ (1432ق). کتاب المکاسب. قم: مجمع الفکر الاسلامی.
4. بجنوردی، سید حسن(1419ق). القواعد الفقهیه. قم: نشر الهادی.
5. بحرانى، ‌آل‌عصفور، ‌یوسف‌ بن ‌احمد(1405ق)، ‌الحدائق ‌الناضرة‌ فی‌ أحکام‌ العتره الطاهره. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
6. تسخیری، محمدعلی؛ مشیرفر، شیوا(1376ش). حکمیت در فقه اسلامی، مجله تحقیقات اسلامی، ش ۱ و ۲.
7. جعفری لنگرودی، محمدجعفر(1372ش). دانشنامه حقوقی. تهران: انتشارات امیرکبیر.
8. حسین هوشمند فیروزآبادی، فرهاد بطحایی(تابستان 1396)، بررسی ماهیت فقهی داوری، فصلنامه پژوهش‌های فقه و حقوق اسلامی، سال سیزدهم، ش۴۸.
9. حسینی مراغی، سید عبدالفتاح(1417ق). العناوین، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
10. حلی، جعفر بن حسن (1385). شرائع الاسلام فی مسائل الحلال والحرام. تهران: انتشارات بنیاد معارف اسلامی.
11. ـــــــــــــ (1410ق). ارشاد الاذهان الی احکام الایمان. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
12. حلی، حسن بن یوسف مطهر(1413ق). مختلف الشیعه. قم.
13. حمیری، ابن هشام محمد بن اسحاق بن یسار مطلبی(1383ق). سیره النبی9، تهران: مکتبه محمدعلی صبیح و اولاده.
14. خمینی، سید روح‌الله (1392ش). کتاب البیع. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
15. ــــــــــ (1422ق). الاجتهاد و التقلید. تهران: موسسه نشر آثار امام خمینی.
16. ــــــــــ (1420ق). معتمد الاصول. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
17. خوانساری، سید احمد(1355). جامع المدارک. تهران: مکتبه الصدوق.
18. خویی، سید ابوالقاسم(1407ق). مبانی تکمه المنهاج. قم: لطفی.
19. ـــــــــــ (1418ق). موسوعه الامام الخویی، قم: موسسه احیاء آثار الامام الخویی.
20. ـــــــــــ (1422ق). مبانی تکمله المنهاج. قم: موسسه احیاء آثار الامام الخویی.
21. ـــــــــــ (بیتا). معجم رجال الحدیث و تفصیل الطبقات. بی‌جا، بی‌نا.
22. راوندی، قطب‌الدین(1405). فقه القرآن. قم: انتشارات کتابخانه آیت‌الله مرعشی نجفی;.
23. ساکت، محمدحسین (1382ش). دادرسی در حقوق اسلامی، تهران: میزان.
24. سبزواری، سید عبدالاعلی(1413ق). مهذب الاحکام. قم: مؤسسه المنار.
25. سبزواری، محمدباقر(1413ق). کفایه الاحکام. قم: مکتب آیت‌الله السید السبزواری.
26. طبری، محمد بن جریر(1412ق). جامع البیان فی تفسیر القرآن، بیروت: دار المعرفه.
27. طوسی، محمد بن حسن(1387ق). المبسوط. تهران: المکتبه المرتضویه.
28. ــــــــــــ (1407ق). الخلاف. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
29. عاملی، زین‌الدین بن علی (1413ق). مسالک الافهام. قم: موسسه المعارف الاسلامیه.
30. ـــــــــــ (1410ق). الروضه البهیه فی شرح اللمعه الدمشقیه، قم: کتابفروشی داوری.
31. ـــــــــــ (1413ق). مسالک الافهام الی تنقیح شرائع الاسلام. قم: مؤسسه المعارف الاسلامیه.
32. عاملی، محمد بن حسن(1409). تفصیل وسائل الشیعه الی تحصیل مسائل الشریعه، قم: موسسه آل البیت:.
33. عاملی، محمد بن مکی(1410ق). اللمعه الدمشقیه فی فقه الامامیه. بیروت: دارالتراث ـ الدار الاسلامیه.
34. عاملی، محمدبن مکی(1417ق). الدروس الشرعیه فی فقه الامامیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
35. فاضل لنکرانی، محمد(1416ق). القواعد الفقهیه. قم: مهر.
36. ــــــــــ (1421ق). تفصیل الشریعه فی شرح تحریر الوسیله، کتاب النکاح. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار7.
37. قمی، علی بن ابراهیم(1367ق). تفسیر قمی، قم: نشر کتاب.
38. کاتوزیان، ناصر(1373ش). اعتبار امر قضاوت‌شده در دعوای مدنی. تهران: کانون وکلای دادگستری مرکز.
39. کاشف‌الغطاء، محمدحسین(1359ق). تحریر المجله. نجف: المکتبه المرتضویه.
40. کشی، محمد بن عمر عبدالعزیز(1390ق). رجال کشی اختیار معرفه الرجال، مشهد: موسسه نشر دانشگاه مشهد.
41. مروارید، علی‌اصغر(1410ق). سلسله الینابیع الفقهیه، کتاب النکاح. بیروت: مؤسسه فقه الشیعه.
42. مصطفوی، محمدکاظم(1421ق). القواعد الفقهیه. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
43. معین، محمد(بیتا). فرهنگ معین. تهران: دانشگاه تهران.
44. موسوی اردبیلی، سید عبدالکریم(1423ق). فقه القضاء. قم: دانشگاه مفید.
45. ـــــــــــ (1365ش)، قاضی تحکیم در نظام قضایی اسلام، فصلنامه حق، ش۵.
46. موسوی گلپایگانی، سیدمحمدرضا(1413). کتاب القضاء. قم: دارالقرآن الکریم.
47. مؤمن، محمد(بیتا). مبانی تحریر الوسیله. بی‌جا.
48. نجاشی، احمد بن علی(1407ق). رجال نجاشی فهرست اسماء مصنفی الشیعه، سید موسی شبیری زنجانی، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
49. هدایت‌­نیا، فرج­الله (پاییز و زمستان 1393)، ماهیت حکمیت (در دعاوی خانواده) در آیه ۳۵ سوره نساء. مجله قرآن، فقه و حقوق اسلامی، سال اول، ش۱.
50. ــــــــــــ (1387ش). داوری در حقوق خانواده. تهران: پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
51. هندی، فاضل (1416ق). کشف اللثام. قم: مؤسسه النشر الاسلامی.