The Possibility of Inṣirāf and its Impact on Generality (Iṭlāq)

Document Type : Original Article

Authors
sattsr kohantorabi 1
reza poorsedghi 2
1 Scholar, Jurisprudential Center of the Holy Imams, Qom, Iran; sattar.torabi.1996@gmail.com.
2 Director of the Principles of Jurisprudence Department, Imams of the Purest Faiths Jurisprudence Center, Qom, Iran; rezapoorsedghi@gmail.com
Abstract
Insirāf (abstraction/withdrawal of meaning) is among the factors that prevent the formation of generality (itlāq) in jurisprudential texts and has extensive applications in various issues. It is rare to find a jurisprudential matter where the discussion of generality arises without a reference to inṣirāf or its possibility. The time gap between the issuance of narrations and current conditions, on the one hand, and thematic changes and innovations, on the other, has led to increased attention to the discussion of insirāf and its possibility in jurisprudence and usul. The fundamental question is: does the possibility of insirāf remove generality in the same way as definite insirāf? Considering the impact of this discussion on inference and the lack of adequate research, the authors, in this research, have investigated this subject in an analytical-critical manner using library-based sources. This research indicates that some prominent scholars consider the possibility of inṣirāf to be a barrier to the realization of generality, similar to definite insirāf. This view has led to differing opinions regarding the impact of the possibility of insirāf on the manifestation of generality. Some usul scholars believe that in the absence of definitive evidence (qarīnah qas’iyyah), the principle of generality (asl al-itlāq) can prevent the possibility of insirāf from having an effect. This theory is based on asālat al-itlāq (the principle of generality) and renders the possibility of inṣirāf ineffective. Another viewpoint, based on a principle of usul, considers doubt and uncertainty to be barriers to the manifestation of speech and deems the possibility of inṣirāf as disruptive to generality. This research, with an analytical-critical approach and using library-based sources, examines this subject and shows that the second theory, namely the impact of the possibility of insirāf in preventing the manifestation of generality, is more robust.
Keywords
Insirāf
Possibility of Inṣirāf
Manifestation (zuhūr)
Generality (Itlāq)
Restriction (Taqyīd)
Subjects
ـ قرآن کریم.
1. آخوند خراسانی، محمدکاظم(1409ق). کفایة الأصول. قم: مؤسسة آل‌البیت:.
2. اسلامی، رضا(1393ش). قاعده حجیت انصراف و کارایی آن در مسائل مستحدثه. پژوهش‌های اصولی، بهار 1393، دوره 6، شماره 21، صص 39-61.
3. انصاری، مرتضی(1383ش). مطارح الأنظار (طبع جدید) قم: مجمع‌الفکر الاسلامی.
4. ــــــــــ (1413ق). کتاب الصوم. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
5. ــــــــــ (1415ق). کتاب الطهارة. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
6. ــــــــــ (1428ق). فرائد الأصول. قم: مجمع‌الفکر.
7. ــــــــــ (1441ق). کتاب المکاسب. قم: مجمع‌الفکر.
8. انصاری، مهدی(۱۳۹۶ش). بررسی مناشئ انصراف و تأثیر آن در شکل‌گیری اطلاق. فقیهانه، ۵، صص ۹۸-۱۱۳.
9. ایروانی، شیخ علی(1370ش). نهایة النهایة فی شرح الکفایة. قم: مکتب الإعلام الإسلامی.
10. حائری، سید کاظم(1381ش). القضاء فی الفقه الإسلامی. قم: مجمع فکر اسلامی.
11. حائری، مرتضی(1424ق). مبانی الأحکام فی أصول شرائع الإسلام. قم: موسسه نشر اسلامی.
12. حائری، مرتضی(1425ق). شرح العروة الوثقی. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
13. حکیم، سید محسن طباطبائی(1416ق). مستمسک العروة الوثقی. قم: مؤسسة دار التفسیر.
14. حلی، ابن ادریس(1410ق). السرائر الحاوی لتحریر الفتاوی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
15. حلی، شیخ حسین(1432ق). اصول الفقه. قم: مکتبه الفقه و الاصول المختصه.
16. حلی، علامه یوسف بن مطهر(1413ق). مختلف الشیعه. قم: نشر اسلامی.
17. حلی، فخر المحققین محمد بن حسن بن یوسف(1387ق). إیضاح الفوائد فی شرح مشکلات القواعد، قم: مؤسسه اسماعیلیان.
18. خرازی، سید محسن (1422ق) عمدة الأصول. قم: موسسه در راه حق.
19. خمینی، سید روح‌الله (1418ق) تنقیح الأصول. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
20. خمینی، سید روح‌الله موسوی(1421ق) کتاب البیع. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی1.
21. خویی، سید ابوالقاسم (1422ق). محاضرات. قم: مؤسسة إحیاء آثار الإمام الخوئی1.
22. ــــــــــــ (1422ق). مصباح الأصول (مباحث حجج و امارات)، قم: مکتبة الداوری.
23. ـــــــــــ (بی‌تا). مصباح الفقاهه. نجف: مطبعة الآداب.
24. سبزواری، سید عبدالأعلی (1413ق). مهذّب الأحکام. قم: مؤسسة المنار.
25. شاهرودی، سید محمود (بی‌تا). کتاب الحج. قم: موسسه انصاریان.
26. شبیری زنجانی، سید موسی (1382-1383ش). کتاب النکاح. قم: موسسه پژوهشی رای پرداز.
27. شبیری زنجانی، سید موسی (1393ش). انصراف از دیدگاه آیةالله العظمی شبیری زنجانی. پژوهه‌های فقهی تا اجتهاد، شماره 11، ص 3-26.
28. شهید ثانی، زین الدین (1413ق). مسالک الافهام. قم: انتشارات معارف اسلامی.
29. صدر(الف)، سید محمدباقر(1417ق). بحوث فی علم الأصول. مقرر: سیّد محمود هاشمی شاهرودی، قم: مؤسسه دائرة المعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل بیت.
30. صدر(ب)، سید محمدباقر(1417ق). بحوث فی علم الأصول. مقرر: حسن عبدالساتر، بیروت: دار الاسلامیه.
31. طباطبائی مجاهد، سید محمد (بی‌تا). المناهل. قم: موسسه آل‌البیت:.
32. طوسی، محمد بن حسن (1387ق). المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: المکتبه المرتضویه.
33. طوسی، محمد بن حسن (1417ق). العدة فی اصول الفقه. قم: تیزهوش.
34. عراقی، آقا ضیاءالدین (1414ق). روائع الأمالی فی فروع العلم الإجمالی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
35. عراقی، آقا ضیاءالدین (1417ق). نهایة الأفکار. قم: جامعه مدرسین.
36. علم‌الهدی، علی بن حسین (1376). الذریعة الی اصول الشریعة. تهران: دانشگاه تهران.
37. قمی طباطبائی، سید تقی (1419ق). الغایة القصوی فی التعلیق علی العروة الوثقی ـ کتاب الخمس. قم: انتشارات محلاتی.
38. قمی، سید حسن طباطبائی(1415ق). کتاب الحج. قم: مطبعه باقری.
39. کلانتری، علی‌اکبر (1390ش). انصراف و نقش آن در استنباط. فقه و مبانی حقوق اسلامی، پاییز و زمستان 1390 شماره2، صص 11-32.
40. لاری شیرازی، عبدالحسین (1418ق). التعلیقة علی فرائد الأصول. قم: مؤتمر احیاء ذکری آیةالله المجاهد السید عبدالحسین اللاری.
41. محقق داماد یزدی، سید محمد (1382ش). المحاضرات (مباحث اصول الفقه). اصفهان: مبارک.
42. منافی، سید حسین (1399). مبانی اصولی شیخ اعظم انصاری. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار:.
43. موسوی بهبهانی، علی(1381). بدائع الأصول. اهواز: خوزستان.
44. نائینی، محمدحسین (1352ش). أجود التقریرات. قم: العرفان.
45. نائینی، محمدحسین (1376). فوائد الأصول. (مقرر: محمدعلی کاظمی خراسانی) قم: جامعه مدرسین.
46. یثربی، سید علی‌محمد (1388ش). کارکرد استنباطی انصراف و کاربرد حقوقی آن. حقوق خصوصی (دانشگاه تهران)، بهار و تابستان 1388 ـ شماره 14، ص 131ـ147.