A Jurisprudential Analysis of the Prohibition of Trade During the Friday Prayer in Islamic Legal Schools

Document Type : Original Article

Authors
reza jokar 1
mahmood vaisi 2
1 Student of Jurisprudence and Law, University of Islamic Studies, Tehran, Iran; jokar1018@yahoo.com.
2 Assistant Professor, Department of Jurisprudence and Law, Faculty of Jurisprudence and Comparative Law, University of Islamic Studies, Tehran, Iran; mahmoodvaisi@yahoo.com.
Abstract
Verse 9 of Sūrat al-Jumu‘ah calls Muslims to the establishment of the Friday Prayer and, within this command, prohibits trade at the time of its performance. Accordingly, the legal ruling of conducting a sale during the Friday Prayer must be clarified from the standpoint of various Islamic legal schools. Jurists of the Imāmī school and the four Sunni schools have presented diverse opinions on this matter.
Using a descriptive‑analytical method and drawing upon library sources, this article first examines the nature of the prohibition—whether it is indicative of dislike (tanzīh) or strict prohibition (tahrīm). It then analyzes the scope of the addressees of the prohibition and, consequently, the ruling of buying and selling for those addressed. The study concludes that differences regarding both the nature of the prohibition and the identity of the addressees significantly influence the divergent rulings among scholars on the permissibility or impermissibility of sale during the Friday Prayer.
Based on the three proofs of the form of the prohibition, exegetical narrations, and the prevailing understanding of early Muslim communities at the time of revelation—and in light of available evidence—the article finds that the prohibition in the verse is of a *tahrīmī* nature, meaning that trade must be abandoned during the Friday Prayer. The addressees of this prohibition are legally responsible men, while women and children are not included among those obligated by the command.
Keywords
prohibition (nahy)
sale during Friday Prayer
Friday Prayer
addressees of prohibition
temporal scope of prohibition
Subjects
ـ قرآن کریم.
1. ابن رشد حفید، ابوالولید (1425ق). بدایة المجتهد ونهایة المقتصد. قاهرة: دارالحدیث.
2. ابن فهد حلّی، احمد بن محمد (1409ق). المهذّب البارع فی شرح المختصر النافع. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
3. ابن عبدالبر، یوسف بن عبدالله (1421ق). الإستذکار. بیروت: دارالکتب العلمیه.
4. ابن قدامه، عبدالله بن احمد (1388ق). المغنی. القاهرة: مکتبة القاهرة.
5. اردبیلی، احمد بن محمد (1379ش). مجمع الفائدة و البرهان فی شرح إرشاد الأذهان. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
6. اصفهانی، محمد بن حسن (1382ش). کشف اللثام و الإبهام عن قواعد الأحکام. قم: انتشارات جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، 1388ش.
7. جزیری، عبدالرحمن (1393ش). الفقه علی المذاهب الأربعة و مذهب أهل‌البیت. قم: مؤسسه فرهنگی و اطلاع‌رسانی تبیان.
8. حائری اصفهانی، محمدحسین (1404ق). الفصول الغرویة فی الأصول الفقهیة. قم: دار إحیاء العلوم الاسلامیة.
9. حسینی عاملی، محمدجواد بن محمد (بی‌تا). مفتاح الکرامة فی شرح قواعد العلامة. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
10. حلّی، جعفر بن حسن (1364ش). المعتبر فی شرح المختصر. قم: مؤسسه سید الشهداء.
11. ــــــــ (1408ق). شرائع الإسلام فی مسائل الحلال و الحرام. قم: اسماعیلیان.
12. ــــــــ (1410ق). المختصر النافع فی فقه الامامیة. قم: مؤسسه بعثت.
13. حلّی، حسن بن یوسف (1393ش). تذکرة الفقهاء. قم: مؤسسه آل البیت.
14. ـــــــــ (1412ق). منتهی المطلب فی تحقیق المذهب. مشهد: آستان قدس رضوی.
15. دمشقی، محمد بن عبدالرحمن (1428ق). رحمة الأمة فی اختلاف الأئمة. بیروت: دار الکتب العلمیه.
16. دهلوی، عبدالعزیز بن احمد (1399ش). فتح العزیز (ت‍ف‍س‍ی‍ر ع‍زی‍زی). تهران: نشر احسان.
17. رازی، ابوالفتوح (1371ق). روض الجنان و روح الجنان فی تفسیر القرآن. مشهد: آستان قدس رضوی.
18. روحانی، سید محمدصادق (1392ش). فقه الصادق. بیروت: دار الکتب العلمیه.
19. شافعی، محمد بن ادریس (1419ق). الأم. بیروت: دارالکتب العلمیة.
20. شربینی، محمد بن احمد (1421ق). مغنی المحتاج إلی معرفة معانی الفاظ المنهاج. بیروت: دارالکتب العلمیه.
21. شهید اول، محمد بن مکی (1375ش). الدروس الشرعیة فی فقه الامامیة. مشهد: آستان قدس رضوی.
22. شهید اول، محمد بن مکی (1419ق). ذکری الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: مؤسسه آل‌ البیت:.
23. شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (1381ش). مسالک الأفهام الی تنقیح شرائع الإسلام. قم: بنیاد معارف اسلامی.
24. ــــــــــ (1414ق). حاشیة الإرشاد. قم: دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم.
25. شیرازی، ابراهیم بن علی (بی‌تا). المهذب فی فقه الإمام الشافعی. بیروت: دارالکتب العلمیه.
26. صدوق، محمد بن علی (1404ق). من لایحضره الفقیه. قم: جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
27. صیمری بحرانی، مفلح (1420ق). غایة المرام فی شرح شرائع الاسلام. بیروت: دارالهادی.
28. طوسی، محمد بن حسن (1387ش). المبسوط فی فقه الامامیة. تهران: المکتبة المرتضویة لإحیاء الآثار الجعفریة.
29. ـــــــــ (1396ش). الخلاف. قم: دفتر انتشارات اسلامی وابسته به جامعه مدرسین حوزه علمیه قم.
30. عینی، بدرالدین (1420ق). البنایة شرح الهدایة. بیروت: دارالکتب العلمیه.
31. ـــــــــ (بی‌تا). عمدة القارئ شرح صحیح البخاری. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
32. فیض کاشانی، محمد (1401ق). الشهاب الثاقب فی وجوب صلاة الجمعة العینی. بیروت: مؤسسة الأعلمی للمطبوعات.
33. قرطبی، محمد بن احمد (1427ق). الجامع لأحکام القرآن (تفسیر القرطبی). بیروت: مؤسسة الرسالة.
34. کرکی، علی بن حسین (1414ق). جامع المقاصد فی شرح القواعد. قم: مؤسسه آل البیت.
35. ــــــــــ (بی‌تا). فوائد الشرائع. بی‌جا: بی‌نا.
36. مالک بن انس (1415ق). المدونة الکبری. بیروت: دارالکتب العلمیه.
37. الماوردی، علی بن محمد (1414ق). الحاوی الکبیر فی فقه مذهب الإمام الشافعی. بیروت: دارالکتب العلمیة.
38. مظفر، محمدرضا (1415ق). أصول الفقه. قم: مطبعة مکتب الاعلام الاسلامی.
39. مفید، محمد (1413ق). المقنعة. قم: کنگره شیخ مفید.
40. مکارم شیرازی، ناصر (1428ق). أنوار الأصول. قم: انتشارات مدرسه امام علی بن ابی طالب7.
41. موسوی عاملی، محمد بن علی (1411ق). مدارک الأحکام فی شرح شرائع الإسلام. قم: مؤسسة آل البیت: لإحیاء التراث.
42. نووی، یحیی بن شرف (بی‌تا). المجموع شرح المهذب. بیروت: دارالفکر.
43. وحید بهبهانی، محمدباقر (1382ش). مصابیح الظلام فی شرح مفاتیح الشرائع. قم: مؤسسه علامه مجدد وحید بهبهانی.