Re-reading Apparent Conflicts in Narrations in Light of the Communicative Structure of Speech and the Circumstances of Issuance

Document Type : Original Article

Author
hamid zeraat kashani
Professor at Qom Seminary and graduate of the Imams of the Holy See Educational and Research Complex, Qom, Iran; hzkashan65@yahoo.com
Abstract
Narrative speech, within its communicative context, consists of three essential pillars: the speaker, the communicative situation, and the addressee. Among the most significant challenges in the process of jurisprudential inference are the apparent conflicts found in narrative texts. Usul scholars have proposed solutions such as reconciliation (jam‘), preference (tarjih), choice (takhyir), and mutual cancellation (tasagut) to address this problem. Adopting a three-layered approach with particular attention to the context of issuance of narrations, the present study examines the impact of the three elements of the speaker, the communicative setting, and the addressee, along with their related aspects. Relying on hadith, jurisprudential, and usul heritage and by applying this framework to examples of seemingly conflicting narrations, the study shows that a precise understanding of the different levels at which a narration is issued can provide the ground for a more accurate comprehension of the hadith text. Taking this phenomenon into account renders a considerable number of cases of prima facie conflict in the realm of narrations solvable and, as a consequence, renders recourse to discussions of preference, choice, mutual cancellation, suspension, and caution unwarranted. Using a descriptive–analytical method and library sources, the study proposes a systematic model for resolving apparent conflicts so that the researcher may attain an “intended understanding” of the speech, an understanding grounded in contextual indicators related to the speaker, the circumstances of communication, and the addressee.
Keywords
sources of conflict
conflict resolution
communicative situation
attributes of the infallible
external proposition
practical methods
Subjects
کتب
ـ قرآن کریم.
ـ نهج‌البلاغه.
1. آشتیانی، میرزا محمدحسن بن جعفر (1426ق). کتاب الزکاة. (تحقیق و تصحیح: سید علی غضنفری، علی‌اکبر زمانی نژاد) قم: انتشارات زهیر ـ کنگره.
2. ابن بابویه، محمد بن علی (1403ق). معانی الأخبار. (تحقیق و تصحیح: علی‌اکبر غفاری) قم: دفتر انتشارات اسلامی.
3. ابن بابویه، محمد بن علی(1378ق). عیون أخبار الرضا7. (تحقیق و تصحیح: مهدی لاجوردی) تهران: نشر جهان.
4. احسانی‌فر، محمد (1390) اسباب اختلاف الحدیث. قم: دارالحدیث.
5. انصاری، مرتضی بن محمدامین (1415ق). کتاب المکاسب. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
6. بحرانی، آل عصفور، یوسف بن احمد بن ابراهیم (1405ق). الحدائق الناضرة فی أحکام العترة الطاهرة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
7. برقی، احمد بن محمد بن خالد (1371ق). المحاسن. (تحقیق و تصحیح: جلال‌الدین محدث) قم: دارالکتب الاسلامیة.
8. بروجردی، آقا حسین طباطبائی (1380ق). زبدة المقال فی خمس الرسول و الآل. (مقرر: سید عباس قزوینی)، قم: چاپخانه علمیة.
9. بروجردی، آقا حسین طباطبائی (1416ق). البدر الزاهر فی صلاة الجمعة و المسافر. (حسینعلی منتظری نجف‌آبادی، مقرر)، قم: بی‌نا.
10. تنکابنی، محمد (1385 ق)‏. إیضاح الفرائد. تهران: مطبعه الاسلامیه (اخوان کتابچی).
11. حسینی سیستانی، سید علی (1414ق). الرافد فی علم الأصول. (مقرر: منیر قطیفی)، قم: لیتوگرافی حمید.
12. حسینی سیستانی، سید علی (بی‌تا). تعارض الأدلة و اختلاف الحدیث. (مقرر: السید الهاشمی)، بی‌جا: بی‌نا.
13. حسینی سیستانی، سید علی (بی‌تا). رسالة تدوین الحدیث تقریراً لأبحاث سماحة آیت‌الله سیستانی. (مقرر: سید محمدعلی ربانی)، بی‌جا: بی‌نا.
14. حکیم، محمدتقی بن محمد سعید (1418 ق). الأصول العامة فی الفقه المقارن. قم: مجمع جهانی اهل‌بیت:.
15. حلی، حسن بن یوسف بن مطهر اسدی (1413ق). مختلف الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
16. حلی، حسن بن یوسف، (1425ق). نهایة الوصول الی علم الأصول. قم: موسسة الامام الصادق7.
17. خمینی، سید روح‌الله الموسوی (1375). التعادل و الترجیح. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی1.
18. خمینی، سید روح‌الله(1382). تهذیب الأصول. (مقرر: جعفر سبحانی)، قم: دارالفکر.
19. خویی، سید ابوالقاسم موسوی(1418ق). موسوعة الإمام الخوئی. قم: مؤسسه احیاء آثار الإمام الخوئی;.
20. دلبری، سید علی(1396). مبانی رفع تعارض از دیدگاه شیخ طوسی در استبصار. مشهد: دانشگاه علوم رضوی.
21. شبیری زنجانی، سید موسی(1419ق). کتاب النکاح. قم: مؤسسه پژوهشی رأی‌پرداز.
22. صدر، سید محمدباقر(1417ق). بحوث فی علم الأصول. (مقرر: سید محمد هاشمی شاهرودی)، قم: مؤسسه دائرةالمعارف فقه اسلامی بر مذهب اهل‌بیت:.
23. طباطبایی حائری، سید علی بن محمد(1418ق). ریاض المسائل فی تحقیق الأحکام بالدلائل. قم: مؤسسه آل‌البیت:.
24. طباطبائی، سید محمدکاظم (1390). منطق فهم حدیث. قم: مؤسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی;.
25. طوسی، ابوجعفر محمد بن حسن (1407ق). تهذیب الأحکام. (محقق و مصحح: حسن موسوی خراسانی)، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
26. طوسی، محمد بن حسن (1390ق). الإستبصار فیما اختلف من الأخبار. (محقق و مصحح: حسن موسوی خراسانی)، تهران: دارالکتب الإسلامیة.
27. عاملی، شهید اول، محمد بن مکی (1419ق). ذکری الشیعة فی أحکام الشریعة. قم: مؤسسه آل‌البیت:.
28. عاملی، شیخ حر، محمد بن حسن (1409ق). وسائل الشیعة. قم: مؤسسه آل‌البیت:.
29. علیدوست، ابوالقاسم (1388). فقه و عرف. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
30. علیدوست، ابوالقاسم (1390). فقه و مصلحت. تهران: سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی.
31. علیدوست، ابوالقاسم (1398–1399). خارج فقه: شرائط قاضی، شرط ایمان. قم: بی‌نا.
32. علیدوست، ابوالقاسم (1398–1401). خارج اصول. قم: بی‌نا.
33. کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). الکافی. (محقق و مصحح: علی‌اکبر غفاری و محمد آخوندی)، تهران: دارالکتب الاسلامیة.
34. مفید، محمد بن محمد(413 ق). الإختصاص. (محقق و مصحح: علی‌اکبر غفاری، محمود محرمی زرندی). قم: المؤتمر العالمی لالفیة الشیخ المفید.
35. منتظری نجف‌آبادی، حسینعلی (1409ق). دراسات فی ولایة الفقیه و فقه الدولة الإسلامیة. قم: نشر تفکر.
36. نائینی، میرزا محمدحسین غروی (1411ق). کتاب الصلاة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
37. نجفی، محمدحسن (1404ق). جواهر الکلام فی شرح شرائع الإسلام. (محقق و مصحح: عباس قوچانی و علی آخوندی)، بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
38. یزدی، محمدکاظم بن عبدالعظیم (1426ق). التعارض. قم: مؤسسه انتشارات مدین.
 
مقالات
39. سلیمانی، ابوالحسن مجتهد (1384، بهار و تابستان). نقش و تأثیر آگاهی از شأن صدور روایات در استنباط احکام شرعی. مقالات و بررسی‌ها، 856 (77)، ص51-67.
40. صفاری، سعدی (1384). تأثیر شناخت زمینه‌های صدور در فهم حدیث. فصلنامه علمی ـ  تخصصی علوم حدیث، (35–36)، 101-124.
41. طباطبائی، سید محمدکاظم (1391). مقاله فضای صدور. علوم حدیث، 4 (66)، 3-17.
42. علیدوست، ابوالقاسم (1395، پائیز و زمستان). روش‌شناسی استنباط احکام جهاد. قرآن، فقه و حقوق اسلامی، 3 (5)، 12-7.
43. علیدوست، ابوالقاسم، ایزدی، حسین (1402، زمستان). فلسفه فقه در سده اخیر حوزه‌های علمیه قم با رویکرد روش‌شناسی. فصلنامه علمی ـ پژوهشی فقه نظام ساز، 2 (8)، 7-38.
44. معارف، مجید (1385). رابطه تاریخ و فهم و نقد حدیث. پژوهش‌های دینی، (14)، 53-70.