فقه و اجتهاد

فقه و اجتهاد

تأملی در چالش‌های فقهی حجاب استایل‌ها

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشکدۀ معارف و الهیات اسلامی دانشگاه قم، قم، ایران.
2 دانش‌آموختۀ حوزه علمیۀ قم، قم، ایران.
چکیده
در چند سال اخیر، استایل‌های حرفه‌ای و فشن در میان قشر مذهبی و محجبه هم نفوذ کرده است، به گونه‌ای که شاهد هستیم حتی برخی بانوان مذهبی جامعه هم در کنار آنکه دغدغه پوشیدگی لباس خود را دارند، به دنبال ست‌کردن روسری، ساق دست و کیف و کفش خود هستند و میل به دیده‌شدن و نمایش و مدل‌شدن دارند؛ اتفاقی که گاهی اوقات شکل افراطی به خود می‌گیرد. این مقاله با روش توصیفی_تحلیلی و با استفاده از ادله عقلی و نقلی نمایان می‌سازد که حجاب‌استایل‌ها و بلاگرهای محجبه سبب شده‌اند تا بخشی از اقشار مذهبی هم از فلسفه حجاب فاصله بگیرند؛ زیرا حجاب‌استایل‌ها با ظاهر و پوشش اسلامی دارای چالش ترویج آرایش حرام هستند که این آرایش تا حدی پیش می‌رود که منجر به بطلان غسل و وضو و... می‌شود. همچنین چالش فقهی دیگر حجاب‌استایل‌ها، تغییر فرهنگ پوشش عفیفانه به پوشش نمایشی و زینتی است که مصداق روشن آن در حذف چادر بوده است. چالش فقهی تبرّج و نمایش زندگیِ خاص و حریم خصوصی در زیست مجازی حجاب‌استایل‌ها است که به حکم آیات و روایات و تصریح فقها این‌گونه سبک زندگی با سبک زندگی اسلامی در تضاد است و در بسیاری از موارد منجر به عمل حرام می‌شود. چالش فقهی دیگر حجاب استایل، اشاعه فحشا و نقش مخرب حجاب استایل در فروپاشی نظام خانواده است که به نص آیات و روایات متعدد، گناه مضاعفی است که به طور آشکار در رسانه‌های حجاب‌استایل‌ها مشاهده می‌شود.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

1. ابن فارس، معجم (۱۴۰۴ق). مقاییس‌اللغة. بیروت: دارالفکر.
2. ابن منظور، محمد بن مکرم (1414ق). لسان العرب. بیروت: دار صادر.
3. امام خمینی، سید روح‌الله (۱۳۹۲ش) تحریرالوسیله. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
4. انوری، حسن (۱۳۸۱ش). فرهنگ بزرگ سخن. تهران: سخن.
5. بحرانی، یوسف بن احمد (۱۳۶۳ش). الحدائق الناضره فی احکام العترة الطاهره. قم: جماعة المدرسین فی الحوزة العلمیة بقم.
6. حرّ عاملی، محمد بن حسن (۱۴۱۴ق). وسائل الشیعة. قم: آل‌البیت.
7. حکیم، سید محمدسعید (۱۴۳۳ق). الفتاوی. قم: دار الهلال.
8. حویزی، عبد علی بن جمعه (۱۴۱۵ق). تفسیر نور الثقلین. قم: نشر اسماعیلیان.
9. روحانی، محمدصادق (۱۴۲۹ق). منهاج الفقاهه: التعلیق علی مکاسب الشیخ الاعظم. قم: انوار الهدی.
10. زحیلی، وهبه (۱۴۱۸ق). الفقه الاسلامی وادلّته. دمشق: دارالفکر.
11. سبحانی، جعفر (۱۳۷۵ش). نظام النکاح فی الشریعة الاسلامیة الغراء. قم: مؤسسه امام صادق.
12. سبزواری، سید عبدالاعلی (۱۴۱۳ق). مهذب الاحکام. قم: مؤسسة المنار.
13. شبیری زنجانی، سید موسی (۱۴۱۹ق). کتاب‌النکاح. قم: مؤسسه پژوهشی رای‌پرداز.
14. شهید ثانی، زین‌الدین بن علی (۱۴۱۳ق). مسالک الاَفهام اِلی تنقیح شرائع الاسلام. (تحقیق و تصحیح گروه پژوهش مؤسسه معارف اسلامی)، قم: مؤسسة المعارف الاسلامیة.
15. شیخ انصاری، مرتضی بن محمدامین (۱۴۱۰ق). مکاسب. (تحقیق محمد کلانتر)، قم: دارالکتاب.
16. شیخ انصاری، مرتضی (۱۴۱۵ق). کتاب ‌النکاح. قم: کنگره جهانی بزرگداشت شیخ اعظم انصاری.
17. شیخ طوسی، محمد بن حسن (۱۳۸۷ق). المبسوط فی فقه الامامیه. تهران: مکتبة المرتضویه.
18. صاحب، اسماعیل بن عباد (۱۴۱۴ق). المحیط فی اللغه. (تصحیح محمدحسن آل یاسین)، بیروت: عالم الکتاب.
19. علامه حلی، حسن بن یوسف (1400ق). تذکرة الفقهاء. (تحقیق و تصحیح گروه پژوهش مؤسسه آل‌البیت)، قم: مؤسسه آل‌البیت.
20. فراهیدی، خلیل بن احمد (۱۴۰۹ق). کتاب العین. قم: مؤسسه دار الهجرة.
21. قرائتی، محسن (۱۳۷۶ش). امر به معروف و نهی از منکر. تهران: مرکز فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
22. قرائتی، محسن (1391ش). تفسیر نور. تهران: موسسه فرهنگی درس‌هایی از قرآن.
23. کلینی، محمد بن یعقوب (1407ق). کافی، (محقق، مصحح غفاری، علی اکبر، آخوندی، محمد)، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
24. مجلسی، محمدباقر (۱۴۰۳ق). بحارالانوار الجامعة لدرر اخبار الائمة الاطهار7. (تصحیح محمدباقر محمودی و دیگران)، بیروت: دار احیاءالتراث العربی.
25. مصطفوی، حسن (۱۳۶۸ش). التحقیق فی کلمات القرآن الکریم. تهران: وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی.
26. مطهری، مرتضی (۱۳۹۰ش). مجموعه آثار. تهران: انتشارات صدرا.
27. معرفت، محمدهادی (۱۴۲۵ق). تعلیق و تحقیق عن امهات مسائل القضاء. قم: التمهید.
28. مفید، محمد بن محمد (۱۴۱۳ق). احکام النساء. (تحقیق مهدی نجف)، قم: المؤتمر العالمی لالفیه الشیخ المفید.
29. مکارم شیرازی، ناصر (1374ش). تفسیر نمونه. تهران: دارالکتب الاسلامیه.
30. مکارم شیرازی، ناصر (۱۴۲۴ق). کتاب‌النکاح. (تحقیق محمدرضا حامدی و مسعود مکارم)، قم: مدرسه امام علی بن ابی‌طالب، چاپ اول.
31. نجفی، محمدحسن (۱۳۶۲ش). جواهر الکلام. بیروت: دار إحیاء التراث العربی.
32. یزدی، سید محمدکاظم طباطبایی (1428ق). العروة الوثقی مع تعلیقات (خمینی، خویی، گلپایگانی، مکارم). (ملاحظات: تهیه و تنظیم با حاشیه ناصر مکارم شیرازی)، قم: انتشارات مدرسه الامام علی بن ابی طالب7.
 
وبگاه اینترنتی:
1. روزنامه جوان، فاطمه رازقندی، تاریخ دستیابی: ۱۹/6/۱۴۰۲؛ https://www.javanonline.ir/004y76
2. وبگاه ایرنا؛ تاریخ دستیابی: 20/1/1404؛ https://life.irna.ir/news/85352316.
3. آرون پرتو ایرانیان؛ تاریخ دستیابی: 20/1/1404؛ https://B2n.ir/ks7278.