فقه و اجتهاد

فقه و اجتهاد

حکم فقهی تقویت رحم با پروتئین موجود در منی مرد اجنبی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسنده
پژوهشگر گروه فقه پزشکی مجتمع آموزشی پژوهشی ائمه اطهار علیهم السلام، قم، ایران.
چکیده
به‌تازگی دانشمندان به این نکته پی برده‌اند که اگر اجزای غیر اسپرمی منی (مثل پروتئین‌ها) در قالب پمادی به رحم زن اجنبیه منتقل گردد، برای تقویت رحم جهت حفاظت از جنین مفید است، بنابراین از منظر فقهی جای این تأمل باقی است که آیا این اجزاء منی مرد اجنبی اگر چه اسپرم در آنها نیست، انتقالش به رحم اجنبیه جایز است یا خیر؟ مقاله پیش رو با روش توصیفی _تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای تبیین می‌نماید که چگونه تعابیری مثل حرمت «افراغ ماء» و «اقرار نطفه» و... که در آیات و روایات مرتبط با حکم مسئله وجود دارد، مورد تمسک برای استدلال به حرمت عمل انتقال اجزای غیر اسپرمی منی مرد بیگانه به رحم قرار گرفته است، و استدلال به اطلاق یا عموم این تعابیر برای اثبات این حرمت چه تقریبی دارد. و پس از بیان استدلال بر حرمت، با اشاره به مناقشاتی بر ادله نتیجه می‌گیرد که ادله و متون نقلی مانعه، مربوط به اعمال نهی شده جنسی و استمتاعی یا حداکثر مربوط به استیلاد و تولید فرزند است و شامل منع از انتقال اجزای غیر اسپرمی منی نمی‌شود؛ بنابراین بعد از عدم شمول ادله اجتهادی نسبت به این فرض، با اصل برائت و اباحه حلیت و جواز استفاده از این دارو برای تقویت رحم اثبات می‌گردد.
کلیدواژه‌ها
موضوعات

قرآن کریم
1.   حر عاملی، محمد بن حسن (1409ق). وسائل‌الشیعه. قم: مؤسسه آل البیت.
2.    خمینی، سید روح‌الله موسوی (1421ق). کتاب البیع. تهران: موسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
3.    خویی، سید ابوالقاسم (بی‌تا). معجم رجال الحدیث. قم: موسسه الامام الخویی.
4.    زمخشری، جارالله (1385ق). الکشاف فی تفسیر القرآن. بیروت: دار احیا التُراث العربی.
5.    سند البحرانی، محمد (1423ق). فقه الطب. بیروت: چاپ دوم، موسسه ام‌القری.
6.    سیستانی، سید محمدرضا (2004م). وسائل الانجاب الصناعیة. بیروت: دار المؤرخ العربی.
7.    صدوق، محمد بن علی بن بابویه (1391ق). الخصال. نجف اشرف: نشرالحیدریة.
8.    صدوق، محمد بن علی بن بابویه (1413ق). من لا یحضره الفقیه. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
9.    طباطبایی، سید محمدحسین (1397ق). المیزان فی تفسیر القرآن. تهران: انتشارات اسلامیه.
10.  ظهیری، عباس (1387ش). معتمد تحریر الوسیلة. تهران: مؤسسه تنظیم و نشر آثار امام خمینی.
11.  فاضل لنکرانی، محمدجواد (1407ق). بررسی فقهی حقوقی تلقیح مصنوعی. قم: مرکز فقهی ائمه اطهار.
12.  کشی، محمد بن عمر بن عبدالعزیز (1390ق). رجال کشی. مشهد: دانشگاه مشهد.
13.  کلینی، محمد بن یعقوب (بی تا). الکافی. تهران: دارالکتب الاسلامیة
14.  کوفی، محمد بن محمد اشعث (بی تا). الأشعثیات. تهران: مکتبة نینوی.
15.  مرتضوی، سید محسن (1399ش). تلقیح مصنوعی درآینه فقه. مشهد: حوزه علمیه خراسان.
16.  معین، محمد (۱۳۸۸ق). فرهنگ فارسی معین. تهران: امیرکبیر.
17.  مؤمن قمی، محمد (1415ق). کلمات سدیدة فی مسائل جدیدة. قم: موسسه النشر الاسلامی.
18.  نائینی، حسین (1411ق). کتاب الصلاة. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
19.  نجاشی، احمد بن علی (1407ق). رجال النجاشی. قم: دفتر انتشارات اسلامی.
 
مقالات:
1. خرازى، سید محسن (زمستان 1377). حکم نقاشى و مجسمه‌سازى از نگاه شریعت. فقه اهل بیت:.4 (16)، 55 ـ 77.
2. رضانیا معلم، رضا، » تابستان و پاییز 1382 «قوانین و مبانی مشروعیت باروری‌های پزشکی»؛  «مجله رهنمون ـ شماره 3 و4، 42 -50، دستیابی 6 آبان 1401، https://B2n.ir/kq7725
 
منابع اینترنتی:
1.      "Seminal plasma: an essential physiological modulator of human conception، 5/5/1404؛ https://www.frontiersin.org/articles/10.3389/fimmu.2018.00291/full.
2.    Effects of seminal plasma on the female reproductive tract and fertility، 5/5/1404؛ https://rep.bioscientifica.com/view/journals/rep/146/5/R161xml.
3.  محمدی قائینی؛ محمد، درس خارج بهمن‌ 1400، مرکز فقهی ائمه اطهار:، سایت مدرسه فقاهت، دستیابی 4 آبان1400، https://B2n.ir/bb5367
4.  نجفی یزدی، سید محمد، نشست پانزدهم فقه پزشکی مرکز فقهی ائمه اطهار،20 مهر 1402، https://B2n.ir/kd9754
5.  طباطبائی قمی، سید رضا، درس فقه پزشکی، مرکز فقهی ائمه اطهار، بهمن 1401، https://B2n.ir/kd9754
6.    شوپایی جویباری، حسین،1392ش، تقریرات درس خارج فقه، قم، https://B2n.ir/fs7627