فقه و اجتهاد

فقه و اجتهاد

توزین دلالی روایات عرضه بر قرآن با تأکید بر نظر محقق نایینی

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانشیار پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی، قم، ایران.
2 دانش‌آموخته حوزه، دکترای تخصصی، پژوهشگر حوزه علمیه قم، قم، ایران.
چکیده
استوارترین راه در میان ملاک­های گونا­گونی که برای پالایش روایات، مورد توجه اصولی‌ها قرار گرفته، عرضه روایات بر قرآن کریم است؛ زیرا از سویی قرآن، کلام الهی و منبع پیراسته از هر ناراستی و از سویی دیگر، مفاد اخبار عرضه، ضرورت اعتبار سنجی اخبار با قرآن است. از آنجا که مدلول روایات عرضه، متفاوت و گاه، چند وجهی است، پژوهش پیشِ رو در پی واکاوی این پرسش است که از دیدگاه محقق نایینی، مدلول روایات عرضه چگونه قابل تفسیر است و وجه تمایز آن از سایر دیدگاه­ها چیست؟ مسأله این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و گردآوری اطلاعات با استفاده از منابع کتابخانه­ای، مواردی، مانند منطق تقدّم کتاب، معناشناسی اخبار عرضه و اختصاص یا عدم اختصاص به باب تعارض را مورد بررسی قرار داده؛ روش و «دیدگاه قضیه خارجیه دانستن روایات عرضه» از منظر نایینی را ترجیح داده است. یافته این دیدگاه، اشکال عمده در دانش اصول نسبت به مفاد اخبار عرضه و تخالف روایات و قرآن کریم را پاسخ می­دهد.
کلیدواژه‌ها

قرآن کریم.
1. ابن زهره، حمزة بن على حسینى(1417)، غنیة النزوع إلى علمی الأصول والفروع، قم: مؤسسه امام صادق7.
2. انصاری، مرتضی(1428)، فرائد الأصول، قم: مجمع دار الفکر الإسلامی.
3. بحرانی، یوسف بن محمد(1405)، الحدائق الناظرة، قم: دفتر انتشارات اسلامی.
4. بروجردی، سید حسین(1412)، الحاشیة على کفایة الأصول، قم: انصاریان.
5. حب‌الله، حیدر (2006)، نظریة السنة فی الفکر الامامی الشیعی، بیروت: مؤسسه الإنتشار العربی.
6. حر عاملی، محمد بن الحسن (1409)، وسائل الشیعة، قم: مؤسسه آل البیت:.
7. خراسانی، محمد کاظم(1409)، کفایة الأصول، قم: مؤسسه آل البیت:.
8. خمینی، سید روح‌الله(1409)، تنقیح الأصول، تهران: مؤسسه تنظیم ونشر آثار امام خمینی;.
9. خویی، سید ابوالقاسم(1410)، التنقیح فی شرح العروه الوثقی، قم: دار الهادی للمطبوعات.
10. ـــــــــــ (1419)، دراسات فی علم الأصول، قم: مؤسسه دار المعارف فقه اسلامی.
11. ـــــــــــ (1422)، مصباح الأصول (مباحث الفاظ)، قم: مکتبه داوری.
12. سبحانی، جعفر(1419)، مصادر الفقه الاسلامی، بیروت: دار الأضواء.
13. سید مرتضی (بی­تا)، رسائل المرتضی، قم: مطبعة الخیام.
14. سیستانی، سید علی(1414)، الرافد فی علم الأصول، قم: لیتو گرافی حمید.
15. صادقی تهرانی، محمد(1406)، الفرقان فی تفسیر القرآن، بی­جا: فرهنگ اسلامی.
16. صدر، سید محمدباقر(1417)، بحوث فی علم الأصول، قم: مؤسسه دائرة‌المعارف فقه اسلامی.
17. صدر، سید محمدباقر(1408)، مباحث الأصول، قم: مکتب الاعلام الاسلامی.
18. طبرانی، سلیمان بن أحمد(1415)، المعجم الکبیر، قاهره: دار النشر.
19. طبرسی، احمد بن علی(1403)، مجمع البیان، مشهد: نشر مرتضی.
20. طلال الحسن(بی­تا)، اسلام القرآن واسلام الحدیث، بی­جا: بی­نا. 
21. ـــــــــــ (1437)، میزان تصحیح موروث الروائی، الکاظمین: مؤسسه الامام الجواد7.
22. طوسی، محمد بن حسن(1390)، الإستبصار، تهران: دار الکتب الاسلامیة.
23. ـــــــــــــ (1407ق)، تهذیب الأحکام، تهران: دار الکتب الإسلامیة.
24. عراقى، ضیاءالدین(1417)، نهایة الافکار، قم:‏ دفتر انتشارات اسلامی.
25. علم‌الهدى، على بن حسین(1998)، أمالی‏، محقق/ مصحح: ابراهیم، محمد ابوالفضل‏، قاهره: دارالفکر العربی‏.
26. غلوم علی، علی حسن(1432). مرجعیة القرآن فی الإستنباط الفقهی عند العلامة فضل الله، لإجتهاد و التجدید، الصیف، العدد 19.
27. مامقانی، عبدالله(1411)، مقباس الهدایة، قم: مؤسسه آل البیت:.
28. محقق داماد، سید محمد (1382)، المحاضرات، اصفهان: انتشارات مبارک.
29. مسعودی، عبد الهادی(1392)، آسیب‌شناسی حدیث، تهران: انتشارات سمت.
30. معرفت، محمد هادی(1429)، التفسیر الأثری الجامع، قم: مؤسسه فرهنگی انتشاراتی التمهید.
31. مفید، محمد بن نعمان(1414)، تصحیح الإعتقاد، قم: کنگره شیخ مفید.
32. موسوی بجنوردی، حسن(1380)، منتهی الأصول، تهران: مؤسسة العروج.
33. نایینی، محمدحسین (1376)، فوائد الأصول، قم: جامعه مدرّسین حوزه علمیه قم.
34. ـــــــــــــ (1352)، أجود التقریرات، قم: مطبعة العرفان.